Facebook

Cukrzyca typu 2 – wskazówki dietetyczne

Cukrzyca jest przewlekłym stanem chorobowym, którego zespół objawów klinicznych jest następstwem zaburzeń gospodarki węglowodanowej w organizmie. Jest to zaburzenie czynności trzustki, gruczołu produkującego insulinę. Cukrzyca typu 2 występuje u dorosłych i jest niezależna od insuliny. Jest znacznie bardziej rozpowszechniona niż cukrzyca typu 1. Zwykle rozwija się ona stopniowo i pojawia się z reguły u osób po 40 roku życia. Niektórzy pacjenci chorujący na tę postać cukrzycy nie wytwarzają dostatecznych ilości insuliny, lecz u większości występuje oporność na jej działanie. Polega ona na niewrażliwości komórek na wytwarzana w ustroju insulinę. Szczególnie skłonne do tej postaci cukrzycy są osoby z nadciśnieniem tętniczym i otyłością Zwłaszcza ci, u których nadmiar tkanki tłuszczowej odkłada się wokół talii.

Objawy cukrzycy

Bez insuliny organizm nie może wykorzystywać glukozy, która jest dla niego źródłem energii. Zaburzenie to powoduje zmęczenie, zawroty głowy i głód. Stężenie glukozy we krwi zwiększa się, więc jej nadmiar jest usuwany z moczem. To z kolei powoduje utratę wody ustrojowej, która jest wydalana przez nerki wraz z glukozą. Wydalanie dużych ilości moczu zwiększa pragnienie. Nie leczona cukrzycy typu 2, może prowadzić do takich powikłań, jak zaćma, nerwobóle, owrzodzenia nóg, choroby nerek, serca i naczyń krwionośnych.

Zapobieganie cukrzycy

Bardzo ważne jest zachowanie prawidłowej masy ciała, szczególnie u osób chorujących na nadciśnienie tętnicze, lub osób z tendencją do odkładania tkanki tłuszczowej w obrębie brzuch. Jedynie odpowiednia dieta i systematyczna aktywność fizyczna może zmniejszyć ryzyko cukrzycy.

Leczenie cukrzycy

Polega na utrzymywaniu prawidłowego stężenia glukozy we krwi. W cukrzycy typu 2 nie ma na ogół potrzeby podawania tego hormonu, zażywa się zwykle leki doustne. Niezależnie jednak od postaci choroby powinno się stosować odpowiednią dietę, zrzucić nadwagę i regularnie uprawiać ćwiczenia.

Dieta w cukrzycy

Leczenie dietetyczne  ma na celu osiągnięcie przez pacjenta należnej masy ciała, gdyż u ok. 80% chorujących na cukrzycę typu II występuje nadwaga lub otyłość. Zapobiega występowaniu stanów niedocukrzenia, jak i hiperglikemii. Zalecana jest, więc dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów. Jej celem jest zmniejszeni stężenia glukozy we krwi i poprawa metabolizmu. Ograniczeniu bądź wykluczeniu z żywienia podlega glukoza, fruktoza, sacharoza (słodycze), a zwiększeniu węglowodany złożone (błonnik pokarmowy) Prawidłowa dieta zmniejsza ryzyko miażdżycy i innych powikłań. Jeśli ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 jest wysokie, należy zmienić dotychczasowy jadłospis. Dieta w cukrzycy powinna być mieszana i urozmaicona. Organizm potrzebuje wszystkich składników w odpowiedniej ilości i proporcji. Połowa kalorii powinna pochodzić z węglowodanów złożonych, zwłaszcza zawartych w produktach nieoczyszczonych, tj. chleb z pełnego ziarna i brązowy ryż. Należy unikać jedzenia potraw z białej mąki i cukru oraz charakteryzujących się wysokim wskaźnikiem gimnicznym. Potrawy, które zawierają dużo błonnika, powodują spowolnienie wchłaniania cukru w jelitach, co zapobiega nadmiernym wahaniom stężenia glukozy we krwi. Taki sposób odżywiania się zmniejsza stężenie trójglicerydów, czyli związków tłuszczowych, których zwiększone stężenie we krwi jest uważane za czynnik ryzyka zachorowania na cukrzycę. W jadłospisie 30% kalorii, które otrzymuje twój organizm, powinno pochodzić z tłuszczów, a 20% z pokarmów białkowych.

Posiłki powinny być spożywane w regularnych odstępach czasu. Łatwiej utrzymać prawidłowe stężenie glukozy we krwi, jedząc dziennie 4-5 małych posiłków niż 3 obfite. Źródłem węglowodanów powinny być głównie rośliny strączkowe, produkty z pełnego ziarna, owoce, warzywa. Ograniczyć należy jedzenie nasyconych kwasów tłuszczowych. Natomiast zwiększeniu powinno ulec spożycie kwasów tłuszczowych omega 3 i omega 6, a także kwasów jednonienasyconych zawartych w oliwie z oliwek, które korzystnie wpływają na tętnice. Powinno się spożywać trzy dania z ryb morskich tygodniowo, a każdego dnia po kilka orzechów i nasion oraz pięć porcji warzyw i owoców, które dostarczają przeciwutleniaczy. Nie można spożywać produktów zawierających cukier, gdyż dzięki temu można zapobiec znacznym wahaniom stężenia glukozy we krwi oraz nadwadze. Utrzymanie stanu zdrowia na dobrym poziomie ma istotne znaczenie w przebiegu cukrzycy. Stosowanie się do zaleceń stawianych przez diabetologów i dietetyków pozwala znacznie zmniejszyć, a niekiedy wyeliminować ryzyko wystąpienia powikłań, które mogą okazać się nawet śmiertelne dla chorego.

Wysiłek fizyczny

Systematycznie uprawianie ćwiczeń pomaga zmniejszyć masę ciała oraz kontrolować cukrzycę typu 2. Gdy choroba jest wynikiem oporności na insulinę, wysiłek fizyczny zwiększa wrażliwość komórek organizmu na ten hormon, dzięki czemu zmniejsza się stężenie glukozy we krwi. Aktywność fizyczna nasila wychwytywanie glukozy przez mięśnie – działanie to utrzymuje się do 72 godzin. Jeśli prowadzisz nieaktywny tryb życia lub od jakiegoś czasu nie ćwiczysz, zasięgnij opinii lekarza, zanim rozpoczniesz trening.

Ciekawostka: Czosnek, gotowana cebula i sok z cebuli poprawiają krążenie krwi i normalizują stężenie glukozy we krwi. Herbata z mniszka lekarskiego pobudza wytwarzanie insuliny przez trzustkę. Liście i korzenie łopianu są innym tradycyjnym środkiem zmniejszającym stężenie glukozy we krwi. Podobnie działa herbata z liści borówki czarnej. Oleje z wiesiołka dwuletniego i ogórecznika zawierają kwas gamma-linolenowy, zmniejszają ból i drętwienie spowodowane uszkodzeniem nerwów u chorych na cukrzycę, poprawiają przyswajanie glukozy oraz usprawniają metabolizm tłuszczów.

Zalecenia w wyborze produktów w cukrzycy typu 2

 Grupa produktów

Produkty

Zalecane Dozwolone w umiarze Przeciwwskazane
PRODUKTY ZBOŻOWE pieczywo pełnoziarnisterazowe, graham,płatki owsiane, musli,kasze gruboziarniste,

ryż brązowy,

makaron pełnoziarnisty

gotowany al dente

pieczywo pszenne. Pszenno-żytnie, pumpernikiel chałki,strucle,rogale,pieczywo półfrancuskie,

chleb razowy na miodzie,

ciasta, biszkopty

MIĘSA kurczak, indykcielęcina, młoda wołowina,jagnięcina, królik wołowina,szynka,wątróbka (2 razy w miesiącu),kiełbasa cielęca lub drobiowa mięso z widocznym tłuszczem,gęsi, kaczki,salami, kiełbasy, pasztety,wieprzowina,

potrawy typu fast-food

NABIAŁ mleko półtłustechude i półtłuste, przetwory mleczne (sery twarogowe fermentowane napoje mleczne: kefir maślanka, jogurt) sery żółte,sery typu Camembert i Brie pełnotłuste produkty mleczne (mleko pełne skondensowane,mleko w proszku , sery twarogowe tłuste, sery podpuszczkowe)sery topione,sery podpuszczkowe,

sery do smarowania,

śmietana

JAJA jaja faszerowane bez żółtek jaja na miękko lub jajecznica (2-3 razy w tygodniu)  
RYBY ryby, filety bez skóry ryby wędzone, smażone na odpowiednim oleju ryby smażone na nieodpowiednim tłuszczu,ikra
TŁUSZCZE oliwa z oliwek,masło (w małych ilościach) olej roślinne(do smażenia oliwa z oliwek lub olej rzepakowy),miękka margaryna smalec, słonina, łójmasło,margaryny twarde (stosowane do wypieków)olej palmowy

 

 

 

 

 

WARZYWA cykoria, kalafior, brokuł, kapusta, ogórek, pomidor, papryka, rzodkiewka, sałata, szparag, szpinak, cukinia, bakłażan, seler, por marchew, pietruszkaszpinak, grzyby suche nasiona roślin strączkowych (fasola groch, soja soczewica), bóbgroszek, kukurydzaburaki, ziemniaki frytki, chipsy,warzywa smażone na nieodpowiednim oleju,warzywa solone,warzywa konserwowe
OWOCE grejpfruty(szczególnie zielone)kiwi, mandarynki,pomarańcze,

porzeczki czerwone, agrest, poziomki, maliny, truskawki,

jagody, śliwki, wiśnie, czereśnie, jabłka, gruszki, arbuzy,

brzoskwinie, morele

porzeczki czarne,mango, banany,winogrona,dżemy niskosłodzone owoce konserwowe,owoce ze słodkiej zalewy,owoce suszone,syropy owocowe,

dżemy, powidła

marmolada

 

ORZECHY   orzechy brazylijskie,laskowe, włoskieziemne, pistacjemigdały Kokos,orzeszki solone
ZUPY przygotowywane na wywarze z chudego mięsa,warzywne   zabielane śmietaną,zagęszczane mąką
SOSYI PRZYPRAWY zioła, pieprz, przyprawy korzenne,musztarda niskotłuszczowe sosy sałatkowe sól, majonez,sosy sałatkowe
SŁODYCZE   sorbety, galaretki budynie na chudym mleku,sałatki owocowe wszystkie słodycze (lody, torty, ciasta, czekolada),cukier
NAPOJE woda,kawa zbożowa,herbaty ziołowe, herbaty owocowe soki owocowe,kawa prawdziwa instant typu 3w1 syropy,słodkie napoje gazowane,kawa ze śmietanką,alkohol
Facebook
Zapraszam serdecznie do kontaktu:    Beata Banaszyńska